Hoe om te gaan met onbetaalde facturen als financieel consultant in Nederland

Wat zijn je rechten bij onbetaalde facturen als zzp'er in Nederland?

Bij onbetaalde facturen tussen ondernemers (B2B) heb je recht op de wettelijke handelsrente op grond van artikel 6:119a BW: de ECB-herfinancieringsrente plus 8 procentpunt. Daarnaast heb je recht op incassokosten conform het Besluit BIK. Je hoeft niet te wachten op een rechtszaak — stuur een aanmaning, stel rente in rekening en schakel een incassobureau in als de opdrachtgever niet betaalt.

Onbetaalde facturen zijn een structureel probleem voor zzp'ers: 43% van de freelancers in Nederland heeft regelmatig te maken met te late betalingen, en 18% schrijft jaarlijks een of meer facturen volledig af als oninbaar (bron: ZZP Barometer 2025). Voor financieel consultants — die van nature goed zijn in getallen — gaat het mis op het menselijke aspect: te lang wachten, te vriendelijk zijn, en onvoldoende kennis van het juridische kader.

Preventie: facturen die sneller betaald worden

De beste remedie tegen onbetaalde facturen is preventie. Een duidelijke overeenkomst, strikte factuurdiscipline en kennis van je opdrachtgever verminderen het risico aanzienlijk.

Contractuele afspraken vooraf

Leg in je opdrachtovereenkomst altijd vast: betaaltermijn (standaard 14 of 30 dagen), wettelijke handelsrente bij te late betaling, incassokostenclausule, en een voorschotbetaling bij langdurige opdrachten (10-30% bij aanvang). Zo weet de opdrachtgever al bij aanvang wat er bij wanbetaling gebeurt — en hebben lakse betalers een prikkel om tijdig te betalen.

Factureer snel en correct

Stuur facturen op de dag van levering of op vaste momenten (bijv. iedere maandag voor de voorgaande week). Late facturering is een van de meest voorkomende oorzaken van cashflow-problemen bij zzp'ers. Een factuur die twee weken te laat wordt verstuurd, wordt ook twee weken later betaald — cumulatief rampzalig bij meerdere opdrachtgevers.

Het stappenplan bij onbetaalde facturen

Zodra een factuur de betaaltermijn overschrijdt, ga je systematisch te werk. Uitstel schaadt je cashflow en vergroot het risico dat de opdrachtgever definitief niet betaalt.

Wettelijke handelsrente: hoe bereken je dit?

Op grond van artikel 6:119a BW heb je bij B2B-transacties recht op de wettelijke handelsrente zodra de betalingstermijn is verstreken — zonder dat je een aanmaning hoeft te sturen. De rente bedraagt de ECB-herfinancieringsrente plus 8 procentpunt. In 2025 staat de ECB-rente op 2,65%, waarmee de handelsrente uitkomt op 10,65% per jaar.

Rekenvoorbeeld wettelijke handelsrente

Factuurwaarde: 10.000 euro. Betalingstermijn: 30 dagen. Niet betaald na 60 dagen. Rente: 10.000 euro × 10,65% × (30 dagen / 365 dagen) = 87,53 euro. Dit bedrag komt bovenop het factuurbedrag en mag je apart in rekening brengen in je aanmaning.

Incassokosten op grond van Besluit BIK

Het Besluit Buitengerechtelijke Incassokosten (BIK) stelt de maximale vergoeding vast die je mag rekenen bij buitengerechtelijke incassokosten. De tarieven zijn progressief:

Template: formele aanmaning

Gebruik onderstaand template voor je eerste formele aanmaning. Pas de vetgedrukte velden aan naar je situatie.

Incassobureau of deurwaarder inschakelen

Als de aanmaning geen resultaat oplevert, zijn er twee routes: een incassobureau (buitengerechtelijk) of een gerechtsdeurwaarder (na vonnis). Een incassobureau werkt doorgaans op no-cure-no-pay basis (15-25% van het geïnde bedrag). De kosten zijn voor rekening van de debiteur op grond van het Besluit BIK. Bij vorderingen tot 25.000 euro ben je als eiser vrijgesteld van verplichte rechtsbijstand bij de kantonrechter.

Beslag leggen: het ultimatum

Wanneer je een vonnis hebt, kun je beslag laten leggen op bankrekeningen, debiteuren of bedrijfsmiddelen van de opdrachtgever. Dit is effectief maar vergt een advocaat of deurwaarder. Beslagleggen kost geld — reken op 500 tot 1.500 euro — maar de kosten worden toegewezen als de vordering wordt gehonoreerd.

Veelgestelde vragen over onbetaalde facturen

Kan ik bij een onbetaalde factuur mijn werkzaamheden onmiddellijk stopzetten?

Ja, mits je dit contractueel hebt vastgelegd of de betalingsachterstand zo ernstig is dat voortzetting redelijkerwijs niet van je verwacht kan worden. Stuur altijd een schriftelijke mededeling voordat je stopt. Controleer je overeenkomst op opzeggingsclausules om aansprakelijkheid te vermijden.

Wat als de opdrachtgever failliet gaat?

Meld je vordering direct bij de curator. Als preferent crediteur (bij loon- en belastingschulden) heb je een hogere rang; als gewoon crediteur ben je concurrent. Bij faillissement is volledige terugbetaling zelden realistisch. Vraag om een voorschot bij grote opdrachten om dit risico te beperken. Bekijk ook: ZZP vs BV: aansprakelijkheid en risico's.

Mag ik rente rekenen als er geen renteclausule in het contract staat?

Ja. De wettelijke handelsrente op grond van artikel 6:119a BW geldt van rechtswege bij B2B-transacties — je hoeft dit niet contractueel overeen te komen. Je moet de rente wel expliciet claimen in je aanmaning om aanspraak te kunnen maken op betaling.

Is een incassobureau beter dan een advocaat?

Voor onbetwiste vorderingen tot 25.000 euro is een incassobureau sneller en goedkoper. Bij betwiste vorderingen of bij opdrachtgevers die juridisch tegenwerken, is een advocaat of deurwaarder beter gepositioneerd. Veel incassobureaus schakelen automatisch door naar juridische partners als het minnelijk traject faalt.

Hoe voorkom ik onbetaalde facturen in de toekomst?

Vier maatregelen die bewezen werken: (1) altijd een getekende opdrachtovereenkomst met betalingsclausule, (2) een aanbetaling van minimaal 25% bij opdrachten boven 5.000 euro, (3) wekelijkse facturering bij langdurige opdrachten, (4) een creditcheck bij nieuwe klanten via het KVK-uittreksel.

Lees ook: Administratie en belastingverplichtingen voor zzp'ers | Dagtarief bepalen: benchmark 2025